Polskie Wiki Wolnościowe

Kapitalizm

Kapitalizm to termin, pierwotnie mający oznaczać system ekonomiczny, w którym występują:

  • podział klasowy na burżuazję i proletariat
  • wyzysk pracowników przez kapitalistów
  • własność prywatna ziemi i środków produkcji
  • tzw. lichwa (do której zaliczane są: pożyczki na procent, czynsze)
  • pogłębiający się podział między biednymi a bogatymi

Socjaliści przedstawiają kapitalizm następująco:

Piramida kapitalizmu

Jako, że kapitalizm był od zawsze kojarzony z wolnym rynkiem, współcześnie jest on bardzo często definiowany jako system gospodarczy opierający się na zasadach:

  • wolnego obrotu towarami i usługami
  • wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami
  • wolnego obrotu kapitałem oraz środkami produkcji

Z drugiej strony, anarchoindywidualiści uważali, że system kapitalistyczny z którym mamy do czynienia na świecie, nie mógł powstać w wyniku procesów rynkowych. Wskazywali na charaker pierwotnej akumulacji kapitału, która polegała na zabieraniu ludziom ziemi i protekcjonizmowi. Ich zdaniem, państwo konserwuje ten system, wspiera bogatych, nadaje przywileje (koncesje, monopole, patenty, własność intelektualną). Jako socjaliści, sprzeciwiali się pracy najemnej, pożyczkom na procent, czynszom jako elementom kapitalistycznego systemu oraz przyjmowali laborystyczną teorię wartości za właściwą.

Wielu libertarian dzieli kapitalizm na wolnorynkowy i państwowy. Ten pierwszy to po prostu synonim wolnego rynku i współczesnej definicji kapitalizmu, a ten drugi jest częściowo zgodny z definicją anarchoindywidualistów, gdyż przedstawia państwo jako nierynkową organizację, wyzyskującą podatników na rzecz wspieranych przez siebie uprzywilejowanych graczy; jednocześnie libertarianie nie widzą nic złego w pracy najemnej (opartej o dobrowolną umowę między pracownikiem a pracodawcą), tzw. lichwie (właściel ma prawo pobierać opłaty za przebywanie na jego własności, a bank pożyczać swój zaoszczędzony kapitał na procent) oraz odrzucają laborystyczną teorię wartości.

Niektórzy libertarianie, głównie agoryści, odrzucają jednak definicję „wolnorynkowego kapitalizmu”, definiując kapitalizm jako system oparty na państwowych przywilejach i przeciwstwaiając mu wolny_rynek; oczywiście nadal odrzucają oni LTW.

Więcej 1)

1)
Uwaga! Definicja kapitalizmu na Wikipedii nie przedstawia punktu widzenia antykapitalistycznych wolnorynkowców.
 
Wszystkie treści w tym wiki, którym nie przyporządkowano licencji, podlegają licencji: CC0 1.0 Universal