Polskie Wiki Wolnościowe

Libertarianizm

Libertarianizm - fizozofia opierająca się na zasadzie swobody dysponowania swoją wolnością i słusznie nabytą własnością, o ile nie narusza to takiego samego prawa innych.

Wewnątrz libertarianizmu istnieje wiele nurtów:

  • Anarchizm rynkowy postuluje zniesienie państwa na rzecz przedsiębiorstw i dobrowolnych umów rynkowych, spełniających jego funkcje (w tym wymiaru sprawiedliwości i policji).
    • a3.jpgAgoryzm jako cel stawia „społeczeństwo bazujące na dobrowolnych interakcjach z niewielką ilością koniecznej samoobrony, o którą mogą zadbać zwyczajne instytucje rynkowe.” Środkiem do osiągnięcia tego celu jest kontrekonomia, czyli budowanie alternatywnych struktur rynkowych m.in. w ramach szarej i czarnej strefy, prywatnych walut, barteru i innych metod pozwalających na swobodną wymianę dóbr oraz usług. Wielu agorystów zakłada, że na dłuższą metę, tradycyjna organizacja biznesu oraz korporacyjna hierarchia miałyby być zastąpione przez rzeszę samozatrudnionych lub/i współpracujących ze sobą w ramach kooperatyw przedsiębiorców.
    • Anarchokapitalizm opiera się na teorii własności Locke'a oraz subiektywnej teorii wartości.
    • Mutualizm/anarchoindywidualizm opiera się na laborystycznej teorii wartości, uznaje panujący kapitalizm za system utrzymywany przez 4 monopole: monopol pieniądza, monopol ziemi (prawo własności do ziemi bez jej użytkowania), monopol celny i monopol patentowy. Z tego powodu zwany jest wolnorynkowym antykapitalizmem. Mutualiści postulują system własności oparty o zajmowanie i użytkowanie oraz preferują kooperatywy jako formę organizowania miejsc pracy. Proponowana przez nich strategia dochodzenia do wolnościowego społeczeństwa jest bliźniaczo podobna do agorystycznej - budowanie oddolnych, rynkowych instytucji.
  • Minarchizm zakłada, że do pokojowej egzystencji społeczeństwa jest potrzebny minimalny rząd opłacany z dobrowolnych datków i opłat urzędniczych.
 
Wszystkie treści w tym wiki, którym nie przyporządkowano licencji, podlegają licencji: CC0 1.0 Universal