Polskie Wiki Wolnościowe

Różnice

Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.

Odnośnik do tego porównania

zasoby:galeria_slaw:friedrich_august_von_hayek [2008/11/27 07:06] (aktualna)
Linia 1: Linia 1:
 +====== prof. Friedrich August von Hayek ======
  
 +//"​Postulat równości materialnej może być spełniony wyłącznie przez rządy totalitarne"// ​
 +
 +**prof. Friedrich August von Hayek** (1899-1992) - wpływowy ekonomista, konstytucjonalista,​ filozof i psycholog, laureat Nagrody Nobla, autor setek esejów i kilkunastu książek m.in. //"The Road to Serfdom"//,​ //"The Constitution of Liberty"//,​ //"​Law,​ Legislation and Liberty"//​. Zaliczany jest do //szkoły austriackiej//,​ z dwóch powodów: urodził się i studiował w Wiedniu, a w swych pracach naukowych nawiązywał do idei starszych profesorów austriackich:​ Carla Mengera (1840-1921),​ Friedricha Wiesera (1851-1926) i Eugena Boehm-Bawerka (1851-1914) i Ludwiga von Misesa (1881-1973). ​
 +
 +W czasie studiów prawniczych na Uniwersytecie Wiedeńskim był jak większość jego kolegów zadeklarowanym socjalistą. Dopiero za sprawą opublikowanej w 1922 roku książki Ludwiga von Misesa //Die Gemeinwirtschaft//​ (później przetłumaczonej na j. ang. - //"​Socialism. An Economic and Sociological Analysis"//​) porzucił //​fabianizm//​ na rzecz wolnorynkowego kapitalizmu. //"Dla każdego z nas, młodych chłopców którzy przeczytali tą książkę gdy się ukazała, świat nigdy nie był już taki sam"//​. W latach trzydziestych gdy niemal cały światek naukowy uległ czarowi socjalisty Johna Maynarda Keynesa, Hayek był jednym z nielicznych ekonomistów,​ którzy wytrwali na swoich leseferystycznych pozycjach. ​
 +
 +Do języka ekonomii i prawa wprowadził pojecie //​katalaksji//​ - ładu społecznego wytworzonego przez grę sił rynkowych, dzięki ludzkiej aktywności,​ poddanej regułom praw własności,​ szkód i kontraktu. Uważał, że normy których ludzie powinni przestrzegać i które mogą tworzyć samoograniczenia dla gospodarki są wynikiem ewolucji społeczno-kulturalnej. Choć był przeciwnikiem zmian rewolucyjnych daleki był od podzielenia wspólnej płaszczyzny z konserwatystami:​ //"Ma się rozumieć, że pobożni prorocy i filozofowie moralności byli przeważnie zawsze reakcjonistami,​ broniącymi dawnych zasad przeciwko nowym. W rzeczy samej, w większości regionów świata rozwój otwartej gospodarki rynkowej długo powstrzymywany był właśnie przez owe moralne zasady (...) Musimy przyjąć, że współczesna cywilizacja stała się możliwa w dużej mierze dzięki lekceważeniu zaleceń tych ciskających gromy moralistów"// ​
 +
 +W 1944 roku wydał //"​Drogę do zniewolenia"//,​ dedykowaną //"​socjalistom ze wszystkich partii"//​. Pisał w niej, że ingerencja rządów w gospodarkę jedynie wzmacnia takie choroby gospodarki jak inflacja, bezrobocie, recesja i prowadzi nieuchronnie do katastrofy, która toruje drogę dla totalitarnych przewrotów. Hayek powołał w 1945 //Mont Pelerin Society//, towarzystwo grupujące klasycznych liberałów z całego świata. Pierwsze spotkanie poświęcone było dyskusji nad //"​Drogą do zniewolenia"//​. ​
 +
 +W latach trzydziestych Hayek wypowiadał się zdecydowanie przeciwko działaniom państwa, mającym na celu przeciwdziałanie kryzysowi gospodarczemu. Uważał, iż państwo nie powinno recesji przeciwdziałać,​ gdyż nie jest w stanie. Jedno, co może zrobić, to pomóc w jak najszybszej likwidacji niezyskowynych firm. Koniunktury nie można sztucznie rozkręcać - poprzez kredytację pieniądza, specjalne kredyty itd. Tego typu działania przynoszą więcej szkód niż pożytku. Był zatem zdecydowanym przeciwnikiem poglądów Johna Maynarda Keynesa. Pod koniec swojego długiego życia Hayek był coraz bardziej zaniepokojony kontrolą władz państwowych nad systemem pieniężnym. W pracy //"​Denacjonalizacja pieniądza"//​ z 1978 roku zastanawiał się, jak uczynić system pieniężny //"​odpornym na szelmostwa władz państwowych"//​ i doszedł do wniosku, że najlepszym wyjściem jest demonopolizacja. ​
 +
 +W roku 1974 otrzymał Nagrodę Nobla za //"​prace z dziedziny teorii pieniądza, cykli gospodarczych oraz analizę współzależności zjawisk gospodarczych,​ społecznych i instytucjonalnych"//​. Jak na ironię, dzielił ją z Gunarem Myrdalem - bardzo lewicowym ekonomistą szwedzkim, doradzającym krajom "​trzeciego świata",​ w jaki sposób kierować gospodarką. Zobacz też [[http://​www.mises.org/​hayekbio.asp]]
 +
 +{{galeria_slaw:​hayek.jpg|}}
 
Wszystkie treści w tym wiki, którym nie przyporządkowano licencji, podlegają licencji: CC0 1.0 Universal